Tær ávöxtur

Ég var að hlusta á útvarpið og heyrði þá óvænt í stelpu sem ég þekkti lítilsháttar fyrir 15 árum eða svo. Allt í lagi með hana svosem, en ég fór að hugsa um hvar ég var staðsett í lífinu á þeim tíma.

Ég hef alltaf haft geggjaða þörf fyrir öryggi en samtímis haft alveg jafn geggjaða þörf fyrir að brjóta af mér öll bönd. Og lengi vel vissi ég ekkert hvað ég átti að gera og hékk bara á herðablöðum allra í kringum mig, þ.e. þeirra sem ég þorði að umgangast.

Nema hvað, fyrir 15 árum vann ég á skrifstofu. Ég var í allskonar skjölum og skráningum eins og maður gerir á skrifstofu og fann dálítið til þess að í fyrsta skipti á minni starfsævi var ég að nota höfuðið meira en hendurnar. En ég var samt ekki alveg ánægð, mig langaði í meira. Ég vissi bara ekki hvað. Helstu fyrirmyndirnar mínar voru lögfræðingarnir sem ég vann með en mig langaði samt ekki til að fara í þeirra spor. Ég hefði alveg getað það en þá hefði ég ekki verið ég. Og hver var ég svosem?

Ég keypti mér íbúð á þessum tíma. Mína fyrstu, og fannst ég hafa náð stórum áfanga. En það vantaði eitthvað. Lífið átti að vera eitthvað meira en vinna á daginn og sjónvarpsgláp á kvöldin.

Svo að ég lét gamlan draum rætast árið 2002, leigði út íbúðina og skellti mér til Siena í ítölskunám eitt sumar. Gamli draumurinn minn um að læra listfræði var dreginn fram og hvers vegna ekki á Ítalíu innan um allar hetjurnar mínar? Nema hvað, ég reisti mér hurðarás um öxl. Ég komst að því, mér til mikillar furðu, að ég gat alls ekki lært ítölsku. Ég gleymdi öllu jafnóðum sem mér var kennt, sama hvað ég las og las. Ég var bara svona kvíðin.

Þannig að ég kom heim um haustið, þvert á allt sem ég hafði ætlað mér, og til að tapa ekki minni litlu ítölsku skráði ég mig í ítölskunám í Háskóla Íslands. Ég hélt að ég myndi rúlla því upp en það fór alveg á sömu leið. Á þessum tíma seldi ég íbúðina, korteri áður en hún rauk upp í verði, og nagaði mig í handarbökin í langan tíma á eftir. En svona er bara lífið. Og eftir á að hyggja var þetta rétt ákvörðun.

Á þessum fyrsta vetri mínum í HÍ tók ég kúrs sem breytti lífi mínu. Ég var að klepra á ítölskunni og tók því fegins hendi að setja upp sýningu í Árbæjarsafni. Ég sem tilvonandi listfræðingur þurfti að sjálfsögðu að kunna að setja upp sýningu.

Nema hvað, í þessum kúrs gerðist eitthvað. Ég naut mín í tætlur og fannst ég virkilega vera á heimavelli. Og árið eftir skráðí ég mig í sagnfræði. Þannig að í dag er ég sagnfræðingur með listfræði sem aukagrein. Þessi sýningarkúrs var hugmynd Eggerts Þórs Bernharðssonar, þarna var hagnýta menningarmiðlunin algerlega á frumstigi. Þremur árum síðar var hún formlega stofnuð og hefur síðan mokað út ótal snillingum með meistaragráðu. Ég lenti semsagt mér óvitandi í meistarakúrsi á mínum fyrsta vetri í háskóla. Það var mikil heppni.

Ég kláraði alla kúrsa árið 2006 en svo fóru talsvert mörg ár í að horfa á BA-ritgerðina og bíða eftir því að hún skrifaði sig sjálf, þess vegna útskrifaðist ég ekki fyrr en 2014. Þá fyrst öðlaðist ég rétt til að skrá mig í hagnýta menningarmiðlun og núna loksins veit ég hvað ég ætla að verða þegar ég verð stór.

Ég er á eftir á leiðinni upp í skóla þar sem ég fæ skyndikennslustund í meðferð tökuvélar og þrífótar, á morgun ætla ég að taka viðtal við skólabróður minn úr Árbæjarsýningunni forðum þar sem við ætlum að freista þess að ramma inn hugverk Eggerts. Ég veit nákvæmlega hvað ég vil fá fram og hvernig ég á að fara að því, vantar bara að kunna á tökuvélina. Svo fer ég eftir það að vinna í stuttri heimildamynd um ömmu mína þar sem ég tek fyrir dugnaðinn hennar og hörkuna, ég er komin með slatta af ljósmyndum en vantar fleiri og svo hef ég frétt af viðtali við hana sem ég vonast til að geta nýtt mér. Í næstu viku koma páskarnir og þá verð ég á Ísafirði og mun nota tækifærið til að vinna að strandlínuverkefni sem vonandi kemst í framkvæmd fyrr en síðar.

Og já, næsta sunnudagskvöld verður fluttur útvarpsþátturinn minn um Hinsegin kórinn, það er annar útvarpsþátturinn sem ég geri og gæti alveg hugsað mér að gera fleiri, ég kann það allavega núna. Ég fór í gegnum miklar pælingar þegar ég tók viðtölin við kórfélaga mína, já ég er félagi í Hinsegin kórnum. Og ég er nýbúin að átta mig á því að ég þarf ekki að útskýra af hverju ég er í þeim félagsskap. Ha neinei, ég er sko ekki lesbía! Ég bara syng með þeim! Það má nefnilega skilja það þannig að ég sé ekki ein af þeim, sem kemur frekar hallærislega út. Þannig að núna hef ég vanið mig af því.

Ég er núna á eftir á leiðinni út í banka til að senda 1500 dollara til Kína og stefni staðfastlega á að skapa mér atvinnu með því sem ég fæ þaðan. Allt útreiknað og báðir fætur á jörðinni. Ég er búin að sækja um vinnu í sumar en veit ekki hvort ég fæ hana. Og mér er alveg hjartanlega sama. Ég er bara alveg hætt að vera hrædd við framtíðina, hún kemur.

Ég er búin að sleppa öryggisnetinu og það er æði. Of mikið öryggi getur nefnilega verið kyrkingartak. Ég er nefnilega komin með mitt eigið sem er sniðið að mér sjálfri. Og byggist algerlega á því sem ég get og kann og veit. Það er alvöru.

11. maí er lokadagurinn samkvæmt gömlu dagatali. Lok vetrarvertíðar, það er að segja, og í framhaldi af lokadeginum kom vinnuhjúaskildagi, þessi árlegi dagur þar sem fólki var leyft að skipta um vinnu.

Í dag var lokadagurinn minn í þrennum skilningi. Ég útskrifaðist frá VIRK með fulla starfsgetu, húrra fyrir því, og útskrifaðist líka frá sálfræðingnum mínum sem sömuleiðis var í boði VIRK. Ég get svosem alveg haldið áfram að hitta hana, hvenær er ekki gott að hitta sálfræðing? Ég dríf í því um leið og ég verð búin að vinna í happdrættinu, sálin er jú ekki ennþá orðin hluti af heilbrigðiskerfinu.

Og síðast en ekki síst þá lauk ég við litlu heimildamyndina um ömmu mína og sendi hana til kennarans, nú get ég ekkert meira krukkað í hana. Hún er ekki fullkomin en ég var svo heppin að klúðra næstum öllu sem ég gat og lærði þar af leiðandi alveg helling og nú get ég bjargað mér í Final Cut og það mun koma að gagni í útskriftarverkefninu mínu.

Sem sagt - öllum verkefnum lokið og það er komið sumarfrí :D

Ég hef sungið í kórum frá níu ára aldri og hef sungið á fleiri tónleikum en ég get talið upp. Það er undantekningalaust alveg rosalega mikil vinna sem liggur að baki hverjum tónleikum og hvert smáatriðí er fínpússað upp til agna, alveg sama hvað er á söngskránni. Og einhver stemmning sem jaðrar við að vera heilög. Ég gleymi því ekki hvað ég var stolt þegar ég komst inn í kór Barnaskólans á Selfossi þegar ég var níu ára, að undangengnu söngprófi, og nú finnst mér ekki alveg eðlilegt að raddprófa svo unga krakka, þau eiga að sjálfsögðu öll að fá að vera með ef þau hafa löngun til að syngja á annað borð. Kannski var einhverjum hafnað þegar ég komst inn. En hátíðleikinn, maður minn lifandi. Og ég kann ennþá röddina mína í Födt er himlenes kongeson, fyrsta laginu sem ég söng í röddum. Hvor han dog er mild og skön og så videre. Það bara gerðist eitthvað undursamlegt þegar ég söng millirödd þarna í fyrsta skipti og heyrði hljóminn sem myndaðist þegar sópraninn kom með. Níu ára krakkastýri að syngja einfalt barnalag.

Þegar ég var þrettán ára tók ég þátt í frumflutningi eftir dr. Hallgrím Helgason og ég man hvað mér fannst það rosalegt að syngja eitthvað sem enginn hafði sungið áður, það var bara eitthvað svo stórt. Ó reynitrééé... Og ég kann það sko ennþá, ekki spurning, bæði alt og sópran. Ætli það hafi annars aldrei verið hljóðritað?

Svo komu aðrir kórar á eftir og ég nýtti mér það markvisst að geta haldið lagi til að komast innan um fólk. Ég á ennþá trausta og góða vini sem ég söng með í Kór FSu fyrir 30 árum. Og kirkjukórarnir þrír, ég söng til dæmis við vígslu Vestfjarðaganganna sem félagi í kirkjukórnum í Súðavík, það kitlar alltaf pínulítið þegar ég á leið þar í gegn. Og vinahópurinn minn í dag væri talsvert minni ef ég hefði aldrei verið í Háskólakórnum. Og nú er ég í Hinsegin kórnum og er búin að búa til útvarpsþátt um það.

Ég hef sungið Gloriu eftir Vivaldi tvisvar sinnum, bæði sem alt og sópran. Ég hef sungið African Sanctus og líka Messu í C eftir Beethoven. Ég hef líka sungið við ansi margar útskriftir, bæði sálma og ættjarðarlög og allt hvað eina. Það var eiginlega orðið frekar hversdagslegt að syngja á tónleikum.

Alveg þangað til á laugardaginn var. Við félagarnir í Hinsegin kórnum vorum mætt í Seltjarnarneskirkju, komin í kórgallann og búin að hita upp. Og hlökkuðum alveg óstjórnlega til að syngja prógrammið okkar fyrir fullu húsi, enda uppselt. Kórstjórinn okkar búinn að raddsetja nokkur laganna á alveg nýjan hátt og það var spennandi að fá viðbrögð við húmornum í Barbie Girl, að öllu hinu ólöstuðu. Bara gaman að fá að syngja dægurlög og hvíla sig á klassíkinni. Fallegur dagur, blár himinn og vor í lofti, þetta gat ekki verið betra. Hátíðisdagur.

Og þá kynntist ég því sem ég hafði aldrei kynnst áður. Einhver undarlega þenkjandi náungi gerði tilraun til að rífa niður regnbogafánann sem blakti fyrir utan kirkjuna og það þurfti að kalla til lögreglu. Allt í einu var þessi hátíðisdagur saurgaður, við vorum óþyrmilega minnt á að það er grunnt niður á óþverrann. Kórfélagar mínir kipptu sér ekki mikið upp við þetta, þau eru sennilega ýmsu vön, en ég hinsvegar varð algerlega miður mín, ég varð hreinlega klökk. Vegna þess að þessir kórfélagar mínir eru nákvæmlega eins og allir aðrir kórfélagar sem ég hef áður haft og eiga skilið alla þá virðingu sem til er. Engum dytti í hug að haga sér svona gagnvart Háskólakórnum, eða neinum öðrum kór yfirleitt. Og einmitt vegna þess hvað dagurinn var hátíðlegur og fullur af tilhlökkun þá voru allar tilfinningar galopnar og tilbúnar að taka á móti gleðinni. Það hvarflaði ekki annað að manni en að allir kæmu fagnandi. Meira hvað eitt skemmt epli getur eitrað út frá sér. Það myndaðist einhver alveg sérstök tilfinning á tónleikunum, einhver samkennd, sérstaklega þegar við sungum Ég er eins og ég er í magnaðri raddsetningu hennar Helgu kórstjóra. Og miðað við fagnaðarlætin þá heppnuðust tónleikarnir afskaplega vel.

Og svo fórum víð í partý á eftir, en ekki hvað! En ég fann mig ekki alveg, ég náði ekki gleðinni minni almennilega til baka. Ég bara datt inn í mig og náði mér ekki aftur út. Og endaði með að fara frekar snemma til að vera ekki eins og einhver dragbítur. Ég var eiginlega hálf hissa á því hvað þetta hafði mikil áhrif á mig, það er ekki eins og ég hafi aldrei rekist á hálfvita fyrr. En þetta hitti mig fyrir á viðkvæmum stað, það var ausið ógeði yfir eitthvað sem er mér algerlega heilagt. Ég gæti núna haldið ræðu um einelti og afleiðingar þess, en það á samt ekki við því að sem þolandi eineltis var ég alltaf viðbúin einhverju ógeði. Það átti ekki við á laugardaginn, ég var eins innilega óviðbúin og hægt er að vera og það er í vissum skilningi bara fallegt. Það er alltaf eitthvað fyrst.

Ég er svo öfugsnúin (kannski er þarna komin ástæðan fyrir því að ég þrífst svo vel í Hinsegin kórnum), en allavega þá er haustið minn uppáhaldstími. Það fer allt í gang á haustin og það elska ég í tætlur. Þegar blómin deyja og laufin fara að falla af trjánum, þá fer Bidda í stuð. Verst að ég á ekki pening til að fara í jóga eða magadans, þetta segi ég reyndar á hverju ári en nú er það alveg satt.

Ég kláraði veikindaréttinn í byrjun sumars og var meira og minna í tilvistarkreppu í allt sumar. Ég vissi, og veit, hvert mig langar að stefna en það var ekki alveg ljóst hvaða leiðir væru færar. Ég átti ekki rétt á atvinnuleysisbótum vegna námsins síðasta vetur og þar sem ég fékk enga vinnu þá sat ég uppi með félagslega framfærslu fyrir atvinnulausa námsmenn. Ég hafði ætlað að ráðast í meistaraverkefnið í haust en fann að ég var enginn bógur í það, mig vantaði meiri tæknilega þekkingu og vissi að mér væri ekki að fara að takast þetta. Og alveg vonlaust að fara að taka námslán vitandi að ég gæti ekki klárað þetta.

Ég reyndi eins og ég gat að finna mér vinnu en komst að því að 52 ára er ekki mjög sexí. En ljósi punkturinn var auðvitað sá að þar sem ég var tekjulaus í sumar eða svo gott sem, þá átti ég í fyrsta sinn rétt á fullu námsláni. Þannig að ég valdi mér fullt nám og skráði mig í ýmsa hentuga kúrsa, vefritstjórn, ensku, heimildamyndagerð og fleira sem hjálpar mér þegar ég fer að búa til margumrætt vefrit. Og svo fékk ég vinnu með náminu, 10-15 klst á viku, við að aðstoða fatlaðan samnemanda. Sem er mjög gott, þá þarf ég aldrei að fara út af skólalóðinni. Ég hélt um daginn að ég væri komin með vinnu á kaffihúsi en svo brást það og eftir fyrstu vonbrigðin þá var ég bara fegin, þetta var illa borguð þrælavinna. Það er hærra tímakaup í því sem ég er að gera núna.

Svo að málin eru loksins komin á hreint. Skólinn hefst á mánudaginn og ég ætla rétt að vona að ég fái skrifborð á háskólasvæðinu, ég á eftir að vera þar allan sólarhringinn. Það verða mikil viðbrigði að hafa svona mikið að gera og ég þarf að setja mig í stellingar. Það er bara ákveðinn tímafjöldi í hverjum sólarhring og það er mikil sóun að eyða þeim tíma í að vera hrædd við námsefnið. Ég geri bara mitt allra besta. Einu sinni hafði ég ekkert fyrir námi, ég bara las og las og kunni það sem ég las. Svo fór kjarkurinn að minnka, það tók á að vera alltaf í fullu starfi og grípa í skólabækurnar meðfram, ég gat ekki lengur sökkt mér í bækurnar eins og þegar ég var yngri. Ég var að lesa grein um daginn þar sem sagði að það væri ekki hægt að multitaska, það væri bara hægt að gera eitt í einu ef vel ætti að vera. Gott að vita, þetta er ég búin að gera árum saman og það hefur ekki skilað mér neinu nema álagi og kvíða. Svo að ég er búin að skrá mig á trellónámskeið í vikunni til að læra að skipuleggja mig. Trelló er frábært tæki til að halda utan um allt sem þarf að vita og muna og meira þarf ég ekki. Þetta verður bara skemmtilegt. Lúxusinn minn í vetur verður árskortið mitt í Bíóparadís, það verður gott að geta skotist þangað hvenær sem ég á skilið verðlaun eftir góða frammistöðu.

Ég hélt að þetta væri komið gott en svo er ekki. Námslánin eru svo skert að þau duga ekki einu sinni fyrir leigu, hvað þá framfærslu. Þannig að ef ég ætla að eiga heimili þá þarf ég að hugsa hlutina upp á nýtt. Samkvæmt nýjustu upplýsingum þá má ég vera í 10 eininga námi meðfram atvinnuleysisbótum þannig að nú er ég búin að skrá mig úr mestöllu náminu og segja bless við lánasjóðinn, hann er hvort sem er svo nískur. Á mánudaginn ætla ég að heimsækja höfðingjana á Vinnumálastofnun og sjá hvað þeir bjóða mér, það er bara ekkert annað í stöðunni. Nema ég fái vinnu.

Ég fékk skemmtilega áskorun fyrir nokkrum dögum og hún fékk mig til að hugsa. Merkilegt hvað maður hugsar alltaf ósjálfrátt þangað til eitthvað fær mann til að HUGSA. En svona er þetta.

Alveg síðan ég flutti suður hefur mig langað að komast í kór. Ég er búin að vera græn og gul af öfund út í gleðifélaga mína sem hafa fengið að syngja allskonar ótrúlega spennandi verk með Fílharmóníunni og Mótettukórnum en þar sem ég hef ekki formlega tónlistarmenntun þá er ég ekki gjaldgeng í þessa kóra, ég er bara alls ekki nógu klár í nótnalestri. Mig langaði alls ekki í kirkjukór, ég hef verið í nokkrum slíkum og fékk nóg af því að vera alltaf að syngja sömu sálmana með fáum undantekningum. Ég er líka búin að syngja lög eins og Sofðu unga ástin mín oftar en góðu hófi gegnir, mig langar bara í eitthvað meira krefjandi. Og svo er ég orðin afskaplega góðu vön eftir fimm ára veru í Háskólakórnum á sínum tíma þar sem við gátum treyst því að vera boðið í partý allavega aðra hverja helgi, þetta verður að vera skemmtilegt. Og svo langar mig ekkert í kór þar sem ég þekki engan og þarf að byrja alveg upp á nýtt. Þetta hljómar kannski flókið en maður lærir bara að vita hvað maður vill, og ekki síður hvað maður vill ekki, það er ekki minna um vert.

Þannig að þegar mér var boðið í raddprufu hjá Hinseginkórnum þá þurfti ég aðeins að hugsa málið. Skemmtilegt fólk og væntanlega eitthvað hresst á prógramminu, ég hef reyndar ekki hugmynd um hvað þau syngja því að ég hef aldrei heyrt í kórnum. En ég sem er svo líbó og mannréttindasinnuð, ég var næstum búin að láta það stoppa mig að einhver gæti haldið að ég væri samkynhneigð! Af hverju í ósköpunum datt mér það í hug? Af því að það er þessi ósjálfráða hugsun, þessi hugsunarháttur sem ég er alin upp við og ef ég gái ekki að mér og gæti þess að rækta þau gildi sem skipta mig máli þá get ég dottið í óskaplegan fornaldarhugsunarhátt, bara af einskærum vana. Og það er gott að vera minnt á það. Því að það er afskaplega vond hugmynd að láta það stjórna sér hvað einhver annar gæti hugsað. Ég veit hvað ég er og hvað ekki og svo geta áhugasamir bara sent mér fyrirspurnir. Djók.

Allavega, þessi kór er búinn að starfa í þrjú ár og mismunar engum á grundvelli kynhneigðar, þess vegna fæ ég að vera með. Ég nefnilega rölti mér niður á Laugaveg í kvöld, í húsnæði Samtakanna 78, ég bara tók þessari áskorun og nú er ég komin í kór sem lofar góðu. Og auðvitað átti Gleðikórinn sinn fulltrúa á staðnum, hana Siggu Rósu, þannig að ég verð ekki með eintómum ókunnugum. Þetta verður fjör.

Og af því að veðrið var svo himneskt í kvöld þá var mér boðið í göngutúr, nokkrar gleðitúttur söfnuðust saman heima hjá Karen á Kleppsveginum og svo labbaði ég á móti þeim eftir Sæbrautinni. Við gengum Laugaveginn og enduðum niðri í bæ á góðu spjalli, alltaf er það jafn notalegt og hleður batteríin mín. Það sem ég er rík að hafa dottið inn í þennan hóp fyrir rúmum áratug, þetta er orðið svo langur tími og við eigum orðið svo margar minningar saman. Börnin eru orðin um fimmtíu, bara á þessu ári eru tvö komin í heiminn og þrjú á leiðinni. Við höfum fylgst með flestum þessum börnum frá fæðingu og liggur við horft á þau verða til, allavega horft á foreldra þeirra byrja saman. Við erum tengdari en margir systkinahópar og það er mikið ríkidæmi.

Hvernig á ég að orða þetta? Ég er ekki stærsti aðdáandi Bubba Morthens en ég get ekki horft framhjá því hvernig hann breytti lífi mínu varanlega þegar ég var 17 ára.

Ég var vinnukona norður í Steingrímsfirði þar sem aðalstarf mitt var að fylgja 84 ára gamalli konu sem bjó með tveimur ógiftum sonum sínum, báðum um sextugt. Þetta sumar lærði ég að strokka smjör og búa til skyr, sjóða mysing og ýmislegt fleira. Og grotnaði niður úr leiðindum. Þetta var ekki skemmtilegt fólk, þarna var mikið um sjálfhælni og baknag sem ég veit núna að er einkenni á óhamingjusömu fólki. Það getur enginn gefið það sem hann ekki á og þetta fólk hafði ekkert að gefa mér.

Ég gat ekki hangið í símanum, þarna var sveitasími sem þýddi að öll sveitin gat hlustað á samtölin, ég gat hreinlega ekki tjáð mig við neinn. Það skemmtilega við símamálin var að þegar ég eignaðist bróður þetta sumar fékk ég skeyti frá pabba, skeyti sem ég varðveitti vel og gaf svo bróður mínum fyrir nokkrum árum. Ég man textann í því held ég orðrétt: Drengur fæddur 16.06, 15 merkur og 56 cm, öllum líður vel, pabbi. Boltinn sem hann Frikki hefur verið, þetta er ekkert smá ungbarn. Og þessar upplýsingar hafa varðveist vegna þess að símstöðin var lokuð.

En þessi sautján ára ég hafði enga hugsun á því að berja í borðið, ég gat ekki farið heim með lafandi skottið og ég vissi ekki um neina vinnu sem ég gæti hoppað inn í. Svo tók það enda og í ágúst kom ég heim.

Og hvílík heimkoma! Og þá kem ég að kjarna málsins. Það var þessi Bubbi, hann var bókstaflega á allra vörum. Tónlistin hans reif fólk í tætlur og fólk hafði mjög sterkar skoðanir. Hann var ýmist dýrkaður eða hataður, það var ekkert þarna á milli. Og þetta var maður sem ég hafði ekki heyrt nefndan þegar ég fór norður þetta vor. Hann henti út öllu þessu gamla og staðnaða og krakkarnir sungu Við munum öll, við munum öll, við munum öll DEYJA. Hann bjó til farveg fyrir okkur öll og eftir það var ég ekki sama stelpan. Veturinn eftir var mikil deigla í gangi þar sem ég vissi ekkert hvað ég vildi eða gæti en hékk á Hlemminum með krökkum sem voru í sömu stöðu og ég. Á Hlemminum kynntist ég því fyrst að vera jafningi annarra, það var enginn með uppnefni eða stæla og þarna var alveg einstakt andrúmsloft. Jón Gnarr lýsir því frábærlega í miðjubókinni sinni, hann var einn af þessum krökkum sem voru í sömu deiglunni og ég. Og öll litum við upp til Bubba.

Sumarið sem ég var 17 ára hafði ég verið að skilja mjólk og strokka smjör, þegar ég varð 18 ára var ég hangandi á Hlemminum í undarlegum félagsskap. Ég þurfti ekki að kunna á strokk, ég notaði bara hrærivél. Svo hnoðaði ég áfirnar burt undir rennandi vatni og mótaði stykki sem ég pakkaði inn í smjörpappír og þau sem ekki voru étin af heimilisfólkinu fóru í kaupfélagið á Hólmavík. Mér finnst svolítið fyndið að ég hef aldrei síðan haft tækifæri til að flagga hæfni minni í að fara með skilvindu. Af hverju er ekki skilvinda á hverju heimili? En svo kom Bubbi og allt breyttist.

Þetta á ég Bubba Morthens að þakka. Ég er ekki jafn hrifin af öllu sem hann hefur gert en þetta verður ekki frá honum tekið. Til hamingju með sextíu árin og takk fyrir deigluna sem þú bjóst til þegar ég var 17 ára.

Einu sinni var ég algjör fótboltadýrkandi. Það var í kringum 10-12 ára aldurinn þegar Ásgeir Sigurvinsson fór með himinskautum og Jóhannes Eðvaldsson skoraði með hjólhestaspyrnunni frægu á móti Austur-Þjóðverjum. Áhuginn var einlægur og þetta var skemmtilegt. Ég fylgdist vel með deildakeppninni í fótbolta og hér á Selfossi áttum við meira að segja leikmann sem fyllti okkur miklu stolti, hann spilaði reyndar með Fram en ég man vel eftir því hvað það fyllti okkur Selfosskrakkana miklu stolti þegar sagt var frá mörkunum hans í íþróttafréttunum.

Svo liðu nokkuð mörg ár og það var eitthvað minna um stóra sigra. Aðdáunin breyttist í meðvirkni og sú meðvirkni varð því meiri sem árangurinn varð minni. Samt var ekkert að frétta af körlunum en á sama tíma blómstraði kvennalandsliðið, þær eru búnar að taka þátt í nokkrum stórmótum. Dýrkunin færðist samt ekki yfir á þær, einhverra hluta vegna. Kannski snerist þetta aldrei um fótbolta, það er sennilega rannsóknarefni fyrir félagsfræðinga að skoða samspil íþróttaárangurs og meðvirkni en það er mín tilfinning að það snúist afskaplega lítið um íþróttina.

Þess vegna er ég svo glöð núna, ég hef fundið aftur þessa gleði sem fótboltinn færði mér einu sinni. Og ég mun öskra hæst af öllum ef okkar menn vinna Englendinga í kvöld og komast í 8 liða úrslit.

Yndisleg Gleðigangan í dag, var að enda við að horfa á fréttir og mikið voru kórfélagar mínir fallegir með skiltin sín, sól og blíða og nýi forsetinn okkar flottur með sinn boðskap. Auðvitað erum við öll hinsegin og eigum að vera stolt af því, hvert á sinn hátt. En svo kíkti ég á tölvupóstinn minn og þar voru sláandi fréttir af Chelsea Manning. Chelsea gekk áður undir nafninu Bradley Manning og þeir sem muna eftir myndbandinu þar sem bandarískir hermenn skjóta úr þyrlu á óbreytta borgara á götu í Írak og var frumsýnt af Birgittu Jónsdóttur og vinum hennar í Wikileaks. Chelsea stendur frammi fyrir 30 árum í einangrun fyrir það eitt að hafa reynt sjálfsvíg í varðhaldinu. Sem setur orð hennar Uglu í fréttunum í kvöld í nýtt samhengi.

Iraq War whistleblower Chelsea Manning is facing up to 30 years of solitary confinement as punishment for—believe it or not—attempting suicide. Will you chip in to Chelsea's legal team and our campaign to stop this inhumane treatment? I'll donate

Dear Margret Birna, On July 5, after years of appalling mistreatment as a transgender woman in an all-male military prison, Iraq War whistleblower Chelsea Manning attempted suicide in her cell at Fort Leavenworth.

Chelsea has been denied access to medical care.1

She's even been denied access to her own lawyers.2

Now, believe it or not, the U.S. military is trying to punish her for her suicide attempt with up to 30 years in solitary confinement.3

Chelsea's legal team has asked for help with the cost of her ongoing defense. Will you chip in for her defense and our work drawing in public attention to her case? Yes, I'll chip in to help defend Chelsea Manning.

Let's be clear. Chelsea is enduring these abuses for one reason: because she exposed the truth about war crimes committed by the U.S. military during the wars in Iraq and Afghanistan. She uncovered video of an Apache helicopter firing on unarmed civilians, including a Reuters journalist and those attempting to transport the wounded.4

She revealed how the American people were being lied to over and over. She did the world an enormous service—and is now facing decades of mistreatment so severe that it meets the U.N.'s definition of torture. Last year, when Chelsea was threatened with solitary confinement as punishment for being caught with a magazine and an expired tube of toothpaste in her cell, our members rallied to her defense. Now Chelsea's legal team says they need $80,000 to defend her against these new charges. If you chip in today, we'll send half of your donation directly to Chelsea Manning's defense fund and use the other half to power our ongoing public campaign to draw attention to the abuses she's facing. Will you chip in to support our campaign and help Chelsea's legal team fight to defend her?

Thanks for standing with us, David Segal and the team at Watchdog.net

DONATE

Sources:

1. Government continues to deny Manning access to health care, American Civil Liberties Union, July 28, 2016

2. Chelsea Manning cut off from lawyers amid hospitalization rumors, The Guardian, July 6, 2016

3. Chelsea Manning, on facing life in solitary after attempting suicide, Boing Boing, August 1, 2016

4. Collateral Murder, Wikileaks, April 5, 2010

Ég horfði spennt á þættina um Hraunið, mér fannst þeir alveg ljómandi og beið eftir að eitthvað meira gerðist en það var bara eitthvað ótrúlega bogið við söguna. Það var það eina sem var bogið, öll tæknivinnan var frábær sem og leikurinn. En sagan var bara svo þunn. Og alveg svakalega margir karakterar miðað við bara fjóra þætti, þeir hefðu átt að vera tíu. Þá hefði verið hægt að gera aðalkarakternum skil, hvernig dó sonur hans og hvernig veit skipperinn um það? Og þessi kynþokkafulla hótelstýra sem fær svo mikla athygli í byrjun, er eitthvað að marka það sem hún segir og af hverju hverfur hún svona snemma úr sögunni? Og barnið. Og þessi gaur sem lá á gægjum. Og stelpan hans. Og hvað er með þennan hring? Og og og...

Og hvað er málið með þennan handritshöfund sem virðist bara kunna að raða inn í formúlur? Hann er samt útlærður í handritaskrifum, hann ætti að kunna eitthvað meira. Einu sinni var ég á námskeiði hjá honum í að skrifa kvikmyndahandrit og það eina sem hann kenndi mér var að raða inn í formúlu. Samkvæmt formúlunni í bíómyndum verða alltaf hvörf á 30. mínútu, þá gerist eitthvað mikilvægt. Einhver verður fyrir slysi eða fær bréf eða óvæntur aðili mætir á svæðið, alltaf á 30. mínútunni. Og í lok myndarinnar er hápunktur nokkrum mínútum fyrir sögulok. Ég á það örugglega skrifað einhvers staðar en annars lærði ég ekki mikið. Kannski var bara það mikilvægasta sem ég lærði að til að brjóta formúlurnar af sér þarf maður að kunna þær fram og til baka. En ég kunni það reyndar áður. Og Hraunið braut ekki neinar formúlur.

Þessir þættir eru algjörlega frábærir, ég bjóst sko EKKI við þessu. Kannski af því að þeir unglingaþættir sem ég hef séð hingað til hafa verið gerðir af fullorðnu fólki og það hefur stundum fylgt því einhver kjánahrollur. En þarna eru tveir frábærir þáttagerðarmenn sem hafa einlægan áhuga á viðmælendum sínum svo að viðtölin verða ótrúlega djúp og einlæg. Hiphop er orðið um 20 ára gamalt og ég fann virkilega fyrir kynslóðamun þegar það sló í gegn, mér fannst tónlistin alveg ókei en ég náði bara engri tengingu við textana þannig að þetta varð bara óskiljanlegur ljóðalestur með undirleik, mér fannst bara vanta laglínur eða eitthvað. Mér fannst ég bara verða hundrað ára á núll einni.

Mér finnst ég skilja hiphop betur eftir að hafa horft á Hæpið í kvöld. Ég skil þessa krakka sem líta á þetta sem sína tjáningarleið, þau rappa um allt sem þeim liggur á hjarta. Ég náði allt í einu tengingu við þessa sautján ára stelpu sem ég var einu sinni, það hefði alveg verið fínt að hafa rappið þegar ég var á Hlemminum og kunni ekkert að tjá mig. Samt get ég ekkert kvartað, ég hafði pönkið og hékk með krökkunum úr Sjálfsfróun, Vonbrigði og Q4U, það var blómatími. En krakkarnir voru ekkert mikið að horfa inn á við, þetta gekk meira út á rétta lúkkið og lingóið. Kannski er það líka þannig núna og alveg örugglega er það alltaf þannig upp að vissu marki.

Ég er búin að sjá alla þættina, ég er farin að passa upp á að missa ekki af þeim. Mér finnst þeir alveg rosalega mikilvægir því að þeir byggja brýr, þeir opna fyrir skilning og það er alveg stórkostlegt, vonandi verða þeir framleiddir áfram. Það getur bara eitthvað fallegt komið út úr því.

Ég man þegar ég var unglingur og Geirfinnsmálið var endalaust í umræðunni. Fólk um allt land ræddi málið fram og til baka og það ver eins og öll þjóðin væri komin í leynilögregluleik. Ég man að við stelpurnar vorum mikið í andaglasi og þar komu ýmsar róttækar upplýsingar fram að handan sem hefðu eflaust leyst málið á núll einni ef einhver hefði tekið mark á okkur. Við vorum að finna lík hér og þar um landið, ég man sérstaklega eftir Vík í Mýrdal þar sem lykilupplýsingar áttu að leynast í flæðarmálinu. Engin okkar hafði komið til Víkur, það hefði sennilega engum öðrum en okkur dottið í hug að lík gæti verið til lengdar í flæðarmálinu þar án þess að finnast. Þetta finnst manni fyndið í dag en svona var umræðan allt í kringum okkur, líka hjá fullorðna fólkinu. Það voru samsæriskenningar fram og til baka og allt þetta mál var með ólíkindum. Svo miklum ólíkindum að fjórar manneskjur voru dæmdar fyrir morð á tveimur mönnum þrátt fyrir að aldrei fannst neitt lík og allar játningar voru fengnar með þvingunum. Kannski voru dómararnir bara á kafi í að horfa á Dallas eins og við hin og voru orðnir þyrstir í að fá botn í söguna endalausu. Hver skaut JR og svo framvegis. Svo mikið man ég að pressan í þjóðfélaginu var orðin gígantísk, það var engin undankomuleið, hvorki fyrir dómara né sakborninga.

Ég fór að hugsa um þetta í morgun þegar ég sá nýjustu fréttir af lekamálinu. Ef marka má DV þá var Gísli Freyr í samskiptum við lögreglustjórann á Suðurnesjum daginn sem lekinn átti sér stað. Þessi lögreglustjóri bjó yfir upplýsingunum um barnsmóður Tony Omos sem enduðu í lekaskjalinu þar sem hún sá um þá yfirheyrslu. Eigum við von á að hún verði yfirheyrð og þá af hverjum? Sjálfri sér? Núna er aldeilis tilefni til að prjóna við þessa atburðarás og þarf ekki einu sinni andaglas. Þetta er bara að verða helvíti spennandi og liggur við að maður þurfi ekki Downton Abbey. Ég meina, hvað varð um herra Green og hvað voru Bateshjónin að gera þennan dag? Fáum við að sjá blóð?

Ég fór í ræktina í dag. Ekkert merkilegt við það, ég er enn á fullu í Heilsuborg og verð til jóla. Nema hvað ég átti að mæta klukkan tvö. Og rétt fyrir hádegi þurfti ég að mæta upp í útvarpshús til að fá þáttinn minn um Hinsegin kórinn á usb-lykli. Sem þýddi að ég hafði einn og hálfan tíma og það lá beinast við að eyða þeim tíma í Kringlunni. Í gömlum joggingbuxum, ómáluð og með skítugt hár.

Einhvern tímann hefði ég ekki látið sjá mig þannig í Kringlunni, ég hefði frekar falið mig á bókasafninu. En ekki núna. Kannski er það bara þannig að vera 50+, ég má líta út eins og mér sýnist. Hef ég þá ekki alltaf mátt það? Hver segir hvernig maður á að líta út? Þannig að um leið og ég hætti að pæla í þessu þá fann ég þessa frelsistilfinningu sem maður sér bara í dömubindaauglýsingum. Ég er alveg viss um að það var enginn að horfa á mig. Og ef einhver var að því, þá var það kannski einhver kona sem var líka með skítugt hárið og var kannski bara fegin að vera ekki sú eina.

Það er nefnilega alveg ótrúlegt frelsi sem fylgir því að klæða sig eins og manni hentar, að geta skroppið í Kringluna á leiðinni í ræktina, þá er mjög rökrétt að vera ekki tilhöfð. Og ef það fylgir því í alvöru svona mikil frelsistilfinning að geta farið í Kringluna með skítugt hárið, hvað segir það þá um þennan ramma sem við konur erum í alla daga? Allar þessar litlu, ósýnilegu línur sem ekki má fara yfir, hver býr þær til? Við sjálfar? Það er kannski bara málið að forðast síður eins og Smartlandið og svoleiðis, slúðursíður eru í eðli sínu mjög andstyggilegar, þær lifa á því að hnýta í einhverjar frægar konur sem eru ómálaðar á almannafæri og jafnvel með appelsínuhúð eða einhvern álíka ósóma. Eins og ég sá framan á einhverju blaði að það er verið að stilla upp eiginkonum Brads Pitt og George Clooney sem einhverjum rosa keppinautum. Tveimur flottum og klárum konum sem eru örugglega ekki í einhverjum sandkassaslag sín á milli. Þetta er svo heimskulegt.

Einu sinni velti ég þessu aldrei fyrir mér. Ég klæddi mig bara eins fallega og ég gat og reyndi að gera mitt besta til að líta vel út. Eitt það fyrsta sem ég hætti eftir að ég flutti til Egilsstaða var að setja á mig meik á hverjum morgni, núna geri ég það nánast aldrei. Ég með mínar rauðu kinnar sem ég hef hatað frá unglingsaldri, þær bara trufla mig ekki lengur. Ég læt bara maskarann duga og kannski pínu varalit. En ekki þegar ég er á leiðinni í ræktina. Mikið á ég gott að vera ekki fræg og geta verið ómáluð í Kringlunni.

Í fyrsta skipti á ævinni hef ég notið þess að vera algerlega heima hjá mér í svartasta skammdeginu. Ég hef horft út um gluggana með hrolli eða eiginlega frekar bara sæluhrolli yfir því að þurfa ekki að fara út í hálkuna og slabbið. Ekki nema í mesta lagi til að skreppa út í búð þegar það þarf eitthvað að bæta á birgðirnar.

Í gær byrjaði skólinn og ég er svo ótrúlega heppin að þessi eini einasti kúrs sem ég er í er kenndur eftir hádegi á miðvikudögum. Ég þarf semsagt ekki að vakna á morgnana. Hvílík hamingja!

Ég meina það, ég held að það sé engan veginn eðlilegt að vera á fleygiferð á þessum árstíma og haga sér eins og það sé ekki myrkur allt að 20 tíma á sólarhring. Ég hef svo oft sett undir mig hausinn og tekið þetta á viljanum og vananum og síðan ekkert skilið í því af hverju ég hef ekki getað hamið mig þegar kemur að átinu um jólin. Núna var þetta allt öðruvísi því að ég gaf mér tíma til að hlusta á líkamann og spyrja hvort mig langaði í eina smáköku enn og svarið var yfirleitt alltaf nei.

Ég hef bara aldrei fundið eins vel fyrir því að ég þoli alls ekki þetta mikla myrkur. Kannski af því að ég hef aldrei hlustað eftir því áður. Ég var farin að finna allverulega fyrir orkuleysi, ég var algerlega hætt að svitna í leikfiminni í Heilsuborg en ákvað að vera ekki að skamma sjálfa mig fyrir leti, ég hafði bara ekki orku í meira, ég vissi að orkan kæmi með hækkandi sól. Kannski er þetta bara skammdegisþunglyndi en af hverju finn ég þá fyrst fyrir því þegar ég get leyft mér að sofa út alla daga og þarf ekki að þrælast áfram?

Ég hló svo mikið að grein sem ég var að lesa á Kjarnanum eftir Margréti Erlu Maack, ég hló af því að ég fann mig svo vel í þessum sporum. Með geimskipsrass sem kemst ekki í neinar buxur og hversu oft hef ég ekki keypt eitthvað of þröngt á útsölum af því að ég ætlaði að grenna mig - ég hef aldrei notað þær flíkur og oft er útsölufatnaðurinn það dýrasta í fataskápnum mínum, ég hef kannski hent 2000 kalli í peysu en ef ég nota hana ekki þá er það peningur beint í ruslið. Rauði krossinn er búinn að stórgræða á þessu rugli í mér og það er allt í lagi að styrkja Rauða krossinn en ég er búin að finna betri leið til að styrkja hann því að ég skráði mig sem sjálfboðaliða til að afgreiða í fatabúðum Rauða krossins á Laugaveginum. Kannski pínu hættulegt, eins og alki að ráða sig í Ríkinu, kannski mun ég kaupa hálfa búðina. En sennilega geri ég það ekki.

Allavega, ég er búin að vera að moka inn peningum undanfarið með því að nota nýja sparnaðarráðið sem ég lærði einhvers staðar: Ef peysa er á 50% afslætti og ég kaupi hana ekki þá er það 100% sparnaður og veskinu mínu blæðir ekki neitt.

En Margrét Erla er flott og kannski get ég orðið jafn flott og hún. Ég er allavega byrjuð í magadansi í Kramhúsinu. Kennarinn bannaði okkur í fyrsta tíma að horfa í spegilinn og rífa okkur niður, við eigum líka ekki að halda inni maga og rassi svo að það dúar allt og skoppar og við eigum bara að vera glaðar yfir því.

Allavega, sólin er að hækka og í gær var bjart til hálfsex. Þetta er allt að koma.

Ég man hvar ég var stödd, í leigubíl á Miklubrautinni á leiðinni til læknis þegar ég heyrði fréttina í útvarpinu, klukkan hlýtur þá að hafa verið 11. Ég man hvað ég fraus þó að ég þekkti ekki nokkra manneskju í Súðavík, það var bara óbærilegt að vita af öllu þessu fólki í snjónum. Frændi minn með snjónafnið átti 14 ára afmæli þennan dag og mér fannst leiðinlegt hans vegna að upp frá þessu yrði Súðavíkursnjóflóðið alltaf rifjað upp á þessum degi. En svo gaf hann dóttur sinni snjónafn síðar svo að hann hefur kannski ekki tekið það svo nærri sér. Og svo á alltaf einhver afmæli á hverjum degi, það er bara þannig.

Ári síðar flutti ég til Súðavíkur til að vinna í rækju. Ég var nýorðin stúdent og sló ekki hendinni á móti því að eyða einu ári í verbúð leigufrítt og borga allar mínar skuldir. Flökkukindin hún Bidda. Verbúðin var á Langeyri og það var hálftíma gangur í vinnuna. Gönguleiðin lá gegnum kríuvarp, framhjá kirkjunni og til vinstri handar voru nokkrir sumarbústaðir sem þjónuðu sem bráðabirgðaheimili. Þar beint upp af var Kofrinn og þar var engin snjóflóðahætta, þess vegna var ákveðið að flytja þorpið þangað. Fyrst voru sumarbústaðirnir hálf einmana en mjög fljótt fóru hús að skjóta upp kollinum. Það þurfti að láta hendur standa fram úr ermum því að þann 1. október urðu allir að vera fluttir úr gamla þorpinu. Það var líka annarskonar pressa á fólki því að þau sem ákváðu að byggja sér heimili í nýja þorpinu fengu húsið sitt bætt fullu verði en þau sem ákváðu að flytja suður fengu bætur miðað við markaðsverð í vestfirsku þorpi og stóðu því uppi hálf eignalaus.

Það var unnið á tvískiptum vöktum í Frosta og á kaffistofunni var mikið rætt um kanadíska verðlista, flísar, parket og svo framvegis. Það var það sem sameinaði fólk, það var verk að vinna og enginn tími fyrir neina viðkvæmni. Íslenskur töffaraskapur í hávegum hafður. Snjóflóðið var aldrei rætt og aðkomumanneskjan ég vogaði mér ekki að impra á því umræðuefni, mig langaði að vita hvernig fólkinu liði en var hrædd um að virka eins og fífl. En ég hafði mjög sterklega á tilfinningunni að áfallið ætti eftir að koma þegar allir væru fluttir í nýju húsin sín, þá fyrst yrði það áþreifanlegt hverja vantaði í hópinn. Það var kannski til marks um þetta tómarúm að þrátt fyrir að ég vann með þessu fólki í heilt ár og fór í kirkjukórinn og allt, þá var bara einhver veggur sem ég komst ekki yfir. Samt voru allir vingjarnlegir og brosandi, fólkið hleypti bara ekki að sér. Sem er afskaplega skiljanlegt. Þetta samfélag var virkilega bugað af ómeðhöndlaðri sorg sem enginn var tilbúinn að tækla.

Ég þekkti alla viðmælendurna í fréttunum í kvöld, bæði Frosta, Döggu og Barða. Ég þekkti líka dóttur hans Frosta sem var í Kastljósinu í gær. Það var ekki gott að heyra að hún hefði ekki átt kost á neinni sálfræðiþjónustu eftir þann hrylling sem hún gekk í gegnum en það sagði mér margt. Það hefði verið allt annað samfélag sem ég kynntist ári eftir flóðið ef fólkið hefði fengið einhverja hjálp en ekki látið taka þetta á hörkunni einni saman. Það er vonandi að það standi til bóta þó að seint sé. Kannski verður þá viðurkennt að sálin sé hluti af mannslíkamanum, hver veit?

Ég er að bíða eftir tilboði frá Kína og það ætlar að taka einhvern tíma. En það er allt í lagi, ég get alveg notað tímann á meðan. Og samkvæmt nýjustu upplýsingum þá er almennt frí í Kína núna, allavega í Guangdong. Á meðan sauma ég prufur og fikta með allskonar liti, það eru nefnilega alltaf tveir litir saman í nálinni og þeir þurfa að hljóma saman, og svo þurfa þeir líka að vilja tala við alla hina litina. Núna er ég búin að sauma sama bangsann nokkrum sinnum því að fyrst var hann of dökkur og þá urðu augun of ljós. Þá fann ég ljósari lit á hann og nú eru augun orðin dekkri. Og slaufan um hálsinn á honum þarf að vera í bleikum lit í sama styrkleika og blái liturinn í buxunum, sami blái liturinn þarf svo að passa sem augnlitur til að vera ekki með alltof marga liti. Og með honum er dúkka sem er líka búin að breyta nokkrum sinnum um lit, fyrst var hún of drapplit en nú er hún orðin fallega ljósbleik með einum þræði af gulleitu. Og þá þarf kjóllinn hennar að vera í lit sem vegur salt á móti. Og slaufan í hárinu á henni þarf að kallast á við slaufuna á bangsanum. Og sami liturinn fer á varirnar á henni því að það er ekki hægt að vera með sérstakan lit fyrir 3-4 spor eingöngu. Og þegar því öllu er lokið þá þarf ég að finna út hvernig hárið á henni á að vera, hvort hún verður ljóshærð eða kannski jarphærð, það fer eftir því hvernig það þjónar heildarmyndinni. Og þó að frumgerðin verði kannski ljóshærð þá gæti eftirgerðin alveg orðið eitthvað annað. Tímafrekt en alveg ótrúlega skemmtilegt. Eiginlega bara algjör forréttindi. Og svo þarf ég að skrá nákvæmlega hve mikið ég nota af hverjum lit því að þá get ég tínt það til á stundinni þegar þar að kemur. Og svo þarf ég að prófa mig áfram með hvítu fiðrildin, hvítt er ekki bara hvítt. Eins og í bíómyndunum þegar þagnir eru búnar til með dropa sem lekur úr krana. Og svo allar hinar vögguvísurnar og bænirnar sem bíða eftir að verða myndskreyttar á sama hátt. Þegar veðrið er svona leiðinlegt og ég er svona mikið heima hjá mér þá er bara ekki hægt að hugsa sér betri tímasóun.